Fiafraigh de do chairde an raibh faithní nó faithní coise orthu riamh, agus b’fhéidir nach n-admhódh ach cúpla duine é. Ach in ainneoin na náire a bhaineann leo, beidh faithne nó faithne coise ar an gcuid is mó dínn ag pointe éigin inár saol* . D’fhéadfadh siad a bheith gránna agus pianmhar uaireanta, ach ar an dea-uair níl siad contúirteach. Mar sin féin, nuair a fhaigheann tú ceann, is dócha go mbeidh fonn ort fáil réidh leis.
Cad is faithní agus faithní coise ann?
Is cnapáin bheaga gharbha nó fásanna sa chraiceann iad faithní - idir mhéid phonc snáthaide agus 1cm ar trastomhas. Is faithní ar bhoinn na gcos iad faithní coise, agus is minic a bhíonn poncanna beaga sa lár iontu. Bíonn cuma sách réidh orthu de ghnáth mar go mbíonn siad brúite ag siúl orthu, agus is féidir leo foirmiú i mbraislí.
Cad iad na hairíonna a bhaineann le faithní agus faithní coise?
Cé go bhfuil siad gránna, bíonn faithní agus faithní coise neamhdhíobhálach go ginearálta agus ní bhíonn mórán comharthaí ag baint leo. D’fhéadfadh siad a bheith míchompordach nó pianmhar agus tú ag siúl.
Cad is cúis le faithní agus faithní coise?
Is é an víreas papilloma daonna (HPV) is cúis leo, agus imíonn faithní agus faithní coise leo féin de ghnáth - ach d’fhéadfadh sé míonna nó fiú blianta a thógáil. Tá faithní agus faithní coise tógálach agus is féidir leo scaipeadh ó dhuine go duine trí theagmháil dhíreach idir chraicne. Má tá damáiste déanta do do chraiceann cheana féin, nó má tá sé fliuch nó bog agus má thagann sé i dteagmháil le dromchlaí tais ar nós seomraí feistis linnte snámha, tá baol níos mó ann go n-ionfhabhtófar tú. Is féidir leat an víreas a scaipeadh chuig réimsí eile den chorp freisin. D’fhéadfadh sé a bheith deacair fios a bheith agat go díreach conas a tharla an t-ionfhabhtú mar gheall ar an tréimhse fhada goir.
Na leideanna is fearr chun faithní agus faithní coise a sheachaint agus a bhainistiú?
Tá sé deacair teagmháil leis an HPV a sheachaint go hiomlán, ach is féidir leat na réamhchúraimí seo a leanas a ghlacadh chun cabhrú le cosaint ar faithní agus faithní coise:
- Ná déan teagmháil le faithní ná le faithní coise daoine eile.
- Ná roinn tuáillí, stocaí ná bróga le daoine eile.
- Caithe fleipflopaí thart ar an linn snámha nó i gceantair chomhchoiteanna feistis.
- Má tá faithne nó faithne coise ort, clúdaigh le plástar uiscedhíonach é agus tú ag snámh.
- Ná déan teagmháil le do faithne ná le do faithne coise, ná scríob ná pioc é, mar is mó seans go scaipfidh sé.
- Má dhéanann tú teagmháil le do faithne nó le do faithne coise, nó má theastaíonn uait teagmháil a dhéanamh leis, nigh do lámha ina dhiaidh.
- Athraigh do stocaí gach lá má tá faithne coise ort.
* Figiúirí ó Patient.info Warts and Verrucas. Arna rochtain: Iúil 2018.
UK/SC/0718/0031